حمل زمینی بین ایران و چین

01 / راهنمای مسیر

TIR چه کمکی به حمل زمینی می‌کند؟

حمل جاده‌ای میان ایران و چین از چند کشور می‌گذرد. در بسیاری از سرویس‌ها، کالا تحت نظام ترانزیت گمرکی TIR و با پلمب حرکت می‌کند؛ در نتیجه لازم نیست در هر کشور به‌عنوان واردات قطعی ترخیص شود. با این حال، TIR به معنی حذف کنترل مرزی نیست و گمرک هر کشور می‌تواند اسناد، پلمب، وزن یا کالا را بررسی کند.

اجرای TIR، مجوزهای ناوگان و امکان عبور از گذرگاه انتخابی باید پیش از رزرو با اپراتور تأیید شود. همین موضوع می‌تواند روی زمان، نرخ و تعداد توقف‌های مسیر اثر بگذارد.

02 / راهنمای مسیر

آیا همان کامیون از چین تا ایران می‌آید؟

«حمل مستقیم» همیشه به معنی حرکت یک کشنده از کارخانهٔ چین تا مقصد ایران نیست. سه حالت عملیاتی وجود دارد:

1. همان وسیله و تریلر بخش عمدهٔ مسیر را طی می‌کنند و کالا در تریلر می‌ماند.
2. کشنده در مرز عوض می‌شود، اما همان تریلر پلمب‌شده ادامه می‌دهد؛ خود کالا تخلیه نمی‌شود.
3. کالا از یک وسیله به وسیلهٔ دیگر منتقل می‌شود. این کار Transloading نام دارد و تعداد و محل انجام آن باید از ابتدا روشن باشد.

در مرز چین و قزاقستان، بسته به سرویس، هر سه حالت ممکن است. در بعضی شبکه‌ها بخارا در ازبکستان نقطهٔ تغییر ناوگان یا انتقال کالا است؛ در محور ووکیا نیز ممکن است انتقال در اوش یا بخارا انجام شود. هیچ قاعده‌ای نمی‌گوید بار باید در همهٔ مرزها تخلیه شود. در سرخس هم اگر مجوز و ساختار ناوگان اجازه دهد، تریلر پلمب‌شده می‌تواند تحت ترانزیت به گمرک مقصد در ایران برود.

برای ماشین‌آلات، تجهیزات حساس و بارهای باارزش، تعداد دفعات جابه‌جایی خود کالا را کنار قیمت مقایسه کنید. تعویض کشنده با تخلیه و بارگیری دوبارهٔ کالا یکسان نیست. برای شناخت تفاوت اصطلاحات حمل، راهنمای کراس‌استافینگ، ترانشیپمنت و سرویس مستقیم را بخوانید.

03 / راهنمای مسیر

زمان حمل زمینی چین به ایران چقدر است؟

زمان به شهر مبدأ، دروازهٔ خروجی چین، مسیر انتخابی، نوع سرویس و وضعیت مرزها بستگی دارد. بازه‌های زیر فقط برای برآورد اولیه‌اند:

زمان خورگوس تا تهران را با زمان کارخانهٔ شانگهای تا تهران یکی نگیرید؛ حمل داخلی چین باید به حساب بیاید. ازدحام مرز، آب‌وهوا، بازرسی گمرکی و انتقال بار نیز می‌توانند زمان واقعی را افزایش دهند. هنگام استعلام بپرسید ساعت حمل از کارخانه شروع می‌شود یا از هاب و گذرگاه غرب چین.

04 / راهنمای مسیر

صادرات از ایران به چین

همین دو کریدور در جهت عکس هم قابل بررسی‌اند. برای نمونه، بار از تهران به سرخس می‌رود و سپس از ترکمنستان، ازبکستان و قزاقستان یا قرقیزستان به چین می‌رسد. شهر مقصد نهایی مهم است: اورومچی و کاشغر با شانگهای، نینگبو یا گوانگژو از نظر مسافت داخلی چین یکسان نیستند.

برای برآورد اولیهٔ صادرات از تهران، رسیدن به غرب چین ممکن است حدود ۱۲ تا ۱۸ روز، مرکز چین ۱۵ تا ۲۲ روز و شرق چین ۱۸ تا ۲۵ روز طول بکشد. این اعداد باید براساس شهر مقصد، گذرگاه، مجوز و برنامهٔ اپراتور دوباره تأیید شوند.

مرز ورود و گمرک مقصد در ایران

در واردات، مرز ورود را از گمرک مقصد جدا کنید. ورود از سرخس یا در برخی سرویس‌ها اینچه‌برون لزوماً به معنی ترخیص در همان مرز نیست. محموله ممکن است با پلمب به گمرک غرب تهران یا بندر خشک آپرین منتقل و آنجا ترخیص شود.

05 / راهنمای مسیر

FTL یا LTL؛ کدام‌یک برای بار شما مناسب است؟

در FTL یک کامیون کامل به یک محموله اختصاص دارد؛ برای ماشین‌آلات، تجهیزات صنعتی، بار حجیم یا بار حساس به جابه‌جایی، معمولاً کنترل بیشتری بر مسیر و Handling می‌دهد. در LTL چند محموله در یک وسیله تجمیع می‌شوند. این روش برای باری که کامیون کامل را پر نمی‌کند قابل بررسی است، اما زمان تجمیع و تفکیک بار در هاب‌هایی مانند ایوو، شانگهای، شنژن یا گوانگژو به برنامه اضافه می‌شود. حداقل حجم قابل بررسی ۱ مترمکعب (CBM) است؛ این سرویس برای مرسولات پستی و بسته‌های شخصی نیست.

قطعات خطوط تولید، لوازم یدکی، قطعات خودرو، تجهیزات الکتریکی، مواد اولیهٔ باارزش‌تر و کالاهای تجاری پالت‌شده از جمله بارهایی هستند که می‌توان برای این مسیر بررسی کرد. برای کالای خطرناک، کالای دومنظوره یا کالای دارای محدودیت صادراتی، پذیرش و مجوزها باید پیش از رزرو بررسی شوند.

06 / راهنمای مسیر

دو نمونه برای روشن‌شدن مسیر

واردات: کارخانه‌ای در شانگهای می‌خواهد ۲۰ تن قطعات صنعتی را به تهران بفرستد. بار پس از حمل داخلی چین از خورگوس وارد قزاقستان می‌شود، از ازبکستان و ترکمنستان می‌گذرد و از سرخس به گمرک مقصد در تهران می‌رسد. اگر سرویس کم‌جابه‌جایی انتخاب شود، ممکن است کشنده عوض شود ولی کالا در همان تریلر پلمب‌شده بماند. بازهٔ ۱۵ تا ۲۵ روز برای چنین حملی فقط یک برآورد اولیه است.

صادرات: تولیدکننده‌ای در تهران کالا را از راه سرخس و آسیای مرکزی به چین می‌فرستد. پیش از حرکت، شهر تحویل نهایی، HS Code، شرایط واردات کالا در چین و گمرک نهایی باید مشخص باشند؛ ورود کامیون به خاک چین پایان مسیر نیست.

07 / راهنمای مسیر

پیش از رزرو چه چیزهایی را قطعی کنیم؟

1. شهر دقیق مبدأ و مقصد و گمرک نهایی کجاست؟
2. خروج از چین از خورگوس، آلاشانکو یا ووکیا انجام می‌شود؟ ورود به ایران از کدام مرز است؟
3. خود کالا چند بار و در کجا تخلیه و دوباره بارگیری می‌شود؟
4. در کدام نقاط فقط کشنده عوض می‌شود و آیا همان تریلر پلمب‌شده ادامه می‌دهد؟
5. زمان اعلامی از کارخانه محاسبه شده یا از هاب و گذرگاه چین؟
6. نرخ شامل حمل داخلی چین، کشورهای مسیر و تحویل داخل ایران است؟
7. سرویس FTL است یا LTL و چه زمانی صرف تجمیع بار می‌شود؟
8. مجوز عبور، شرایط پذیرش کالا و پوشش بیمه برای این محموله تأیید شده‌اند؟

هنگام مقایسهٔ جاده با دریا یا ریل، فقط کرایه یا زمان حرکت را نبینید. زمان واقعی از مبدأ تا مقصد، تعداد جابه‌جایی‌های کالا، هزینهٔ کل و ریسک مرزها تعیین می‌کند کدام گزینه برای محمولهٔ شما مناسب‌تر است.