Bir teklifteki denizyolu navlunu, yükün deponuza ulaşmasının nihai maliyeti olmayabilir. Rekabetçi bir ana navlun fiyatına çıkış masrafları, belge ücretleri ve konteyner varış limanına ulaştıktan sonraki giderler eklenebilir. Teklifleri adil biçimde karşılaştırmak için her ücretin neyi kapsadığını, ne zaman uygulandığını ve kim tarafından ödendiğini belirleyin.
Denizyolu taşımacılığının toplam maliyeti nelerden oluşur?
Pratik hesaplama şöyledir: ana navlun + çıkış masrafları + güzergâh ve yakıt ek ücretleri + varış masrafları + gümrük ve iç teslimat + olası gecikme giderleri. “All-in” fiyat ancak kapsamı açıksa yararlıdır. Navlun ile taşıyıcının ek ücretlerini birleştirirken gümrükleme, depolama, vergiler veya deponuza teslimi hariç tutabilir.
Tutar ve ödeyen taraf; güzergâha, limanlara, ekipmana, taşıma sözleşmesine ve satışta belirlenen Incoterms kuralına bağlıdır. Fiyat istemeden önce tüm firmalar için aynı çıkış ve varış noktalarını, FCL veya LCL esasını ve nihai teslim yerini belirleyin.
THC nedir? Çıkış ve varış ücretleri nasıl farklılaşır?
THC (Terminal Handling Charge), liman terminalindeki belirli elleçleme işlemlerini kapsar. Teklifte çıkış için OTHC veya OHC, varış için DTHC veya DHC yer alabilir. Çıkış THC'sinin dâhil olması, varış THC'sinin de dâhil olduğu anlamına gelmez. THC her liman giderini de kapsamayabilir: terminal depolaması, muayene, liman tesis ücretleri ve özel hizmetler ayrı faturalandırılabilir.
Rezervasyondan önce sorun: Her iki limandaki elleçleme ücretleri dâhil mi? Ücret konteyner başına mı, sevkiyat başına mı? Boşaltma, yükün serbest bırakılması veya diğer yerel liman hizmetleri ayrıca mı faturalandırılıyor? Yanıtları yazılı teklife ekletin.
Denizyolu navlun teklifinde kontrol edilecek ücretler
| Ücret | Ne zaman oluşur? | Ne doğrulanmalı? |
|---|---|---|
| Çıkış ve varış THC'si | Yükleme ve boşaltma limanlarında terminal elleçlemesi | Fiyata dâhil mi, ayrı mı belirtilmiş? |
| Liman ve yerel hizmet ücretleri | Liman tesislerinin kullanımı, yükün serbest bırakılması veya özel hizmetler | Hangi kalemler ve yerel tarifeler uygulanıyor? |
| Belge ve konşimento ücretleri | Taşıma ve teslim belgelerinin düzenlenmesi veya değiştirilmesi | Kaç belge gerekli, değişikliklerin maliyeti nedir? |
| Yakıt ve güzergâh ek ücretleri | Yakıt değişimi, yoğun sezon, sıkışıklık veya güzergâh riski | Hangi ücretler sabit, değişken veya hariç? |
| Gümrük, muayene ve vergiler | İhracat veya ithalat işlemleri | Müşavirlik hizmet bedeli ile kamuya ödenen tutarlar ayrı mı? |
| Depolama, demuraj ve detention | Geçerli serbest sürenin aşılması | Ücretsiz günler, başlangıç tarihleri ve günlük tarifeler nedir? |
| İç taşıma ve nihai teslimat | Limana girişten önce veya limandan teslim alındıktan sonra | Kamyon, bekleme ve boş konteyner iadesini kim ödüyor? |
LCL yüklerde ücretlendirme ağırlık veya hacim esasına dayanabilir ve konteyner yük istasyonu (CFS) hizmetlerini içerebilir. Bu nedenle metreküp başına fiyatı yalnızca bir FCL ana navlunuyla değil, tüm çıkış ve varış masraflarını hesaba katarak karşılaştırın.
Demuraj, detention ve liman depolaması arasındaki fark
Demuraj genellikle konteynerin terminalde serbest süreyi aşacak şekilde kalmasıyla ilgilidir. Detention ise konteynerin boş iadesinden önce terminal dışında izin verilen süreden fazla tutulmasına uygulanır. Depolama, terminal, depo veya antrepoda alan kullanım bedelidir ve demurajdan ayrı faturalandırılabilir. Adlandırma ve süre hesaplama kuralları taşıyıcıya ve limana göre değişir; belirleyici olan rezervasyonunuza uygulanan tarifedir.
Gemi varmadan önce gümrük belgelerini, izinleri ve iç taşıma planını hazırlayın. Her ücret için serbest gün sayısını, kesin başlangıç tarihini, günlük tarifeyi ve boş konteyner iade yerini yazılı isteyin. Böylece hem planlama hem de fatura kontrolü kolaylaşır.
FOB ve CIF'te varış limanı masraflarını kim öder?
Incoterms, alıcı ile satıcı arasındaki yükümlülükleri paylaştırır; ancak belirli bir yerel ücretin kime ait olduğu satış ve taşıma sözleşmelerine de bağlıdır. FOB kapsamında ana taşımayı alıcı düzenler. CIF kapsamında satıcı, belirtilen varış limanına kadar kararlaştırılan navlun ve sigortayı sağlar. CIF tek başına tüm varış giderlerinin, ithalat gümrüklemesinin, vergilerin veya depoya teslimin ödenmiş olduğu anlamına gelmez. Boşaltma ve varış hizmetlerini navlun teklifi ve sözleşmeyle karşılaştırın; satış sözleşmesinde limanı ve Incoterms sürümünü açıkça belirtin.
İki denizyolu teklifini adil biçimde karşılaştırma
- Tek bir kapsam belirleyin: Yük alım noktası, yükleme ve boşaltma limanları, nihai teslim yeri, ağırlık veya hacim, ekipman ve Incoterms kuralını tanımlayın.
- Ücretleri kalem kalem isteyin: Ana navlun, iki uçtaki THC, belgeler, ek ücretler, gümrükleme, iç taşıma ve liman masraflarını ayırın.
- Değişken kalemleri belirleyin: Teklif geçerliliğini, fatura para birimini, döviz kuru esasını ve yakıt ya da güzergâh ek ücretlerinin değişme koşullarını doğrulayın.
- Gecikme riskini hesaplayın: Demuraj, detention ve depolama için serbest süreleri ve sonrasındaki günlük tarifeleri alın.
- Aynı teslim noktasında karşılaştırın: Fiilî teslim yerine kadar gerekli tüm kalemleri toplayın.
Basit örnek: A teklifinin ana navlunu daha düşüktür; ancak varış THC'si, teslim belgeleri ve iç taşıma ayrıca faturalandırılır. B teklifi bu kalemleri içerir. Her ikisi aynı varış noktasına ve aynı para birimine göre hesaplanmadan hangisinin daha ucuz olduğu söylenemez.
Rezervasyon öncesi kısa kontrol listesi
- Navlun, çıkış ve varış THC'si, liman masrafları ile belge ücretlerinin tutarı veya hesaplama yöntemi belirtilmiş mi?
- Hangi ücretler açıkça hariç tutulmuş ve bunları hangi taraf ödüyor?
- Fiyat ne zamana kadar, hangi sefer, güzergâh ve ekipman türü için geçerli?
- Demuraj, detention ve depolama için serbest süreler ile günlük ücretler nedir?
- Muayene, gümrük gecikmesi, özel yük ve program değişikliği nasıl ele alınıyor?
Ayrıntılı teklif almak için yük bilgilerinizi, çıkış ve varış limanlarını ve teslim noktasını NIKCO.LOG teklif formuyla paylaşın. Denizyolu taşıma hizmetlerimizi de inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
THC tüm liman masraflarını içerir mi?
Hayır. THC belirli terminal elleçleme işlemleriyle ilgilidir. Depolama, muayene, belgeler ve diğer liman hizmetleri veya harçlar ayrıca ücretlendirilebilir.
All-in fiyat depoma teslimi kapsar mı?
Yalnızca teklif bu teslim kapsamını açıkça tanımlıyorsa. Tek başına bu ifade; gümrük, vergiler veya iç taşımanın dâhil olduğunu göstermez.
Demuraj ve detention masraflarını nasıl önleyebilirim?
Belgeleri ve izinleri erken hazırlayın, serbest süreleri yazılı doğrulayın, konteynerin teslim alınmasını planlayın ve boş konteynerin zamanında iadesini sağlayın.
Kaynaklar ve ek okuma
Bu bağımsız rehber beş denizyolu taşıma organizatörünün resmî kaynaklarından yararlanır: demuraj, detention ve depolama için DHL Global Forwarding; teklif kapsamı dışındaki kalemler için Kuehne+Nagel; THC ve navlun ek ücretleri için DSV; THC tanımı için DB Schenker; ek ücretler ve taşıma koşulları için CEVA Logistics. Güzergâhınıza ve sevkiyat tarihinize ait güncel tarifeleri ayrıca isteyin.
